اواریوهیسترکتومی پیش از بلوغ

نویسنده: لیزا ام. هاو (Lisa M. Howe)

مقدمه

گنادکتومی پیش از بلوغ، روش جدیدی نیست. دامپزشکان در ایالات متحده اغلب توصیه کرده‌اند که سگ‌ها و گربه‌های ماده پیش از اولین فحلی (یعنی پیش از بلوغ جنسی) عقیم شوند تا از بارداری‌های ناخواسته جلوگیری شده و خطر نئوپلازی پستان کاهش یابد. به‌طور سنتی، اواریوهیسترکتومی در سگ‌ها و گربه‌های ماده‌ای که برای تولیدمثل در نظر گرفته نمی‌شدند، در حدود شش‌ماهگی انجام می‌شد.

بااین‌حال، در تلاش برای کمک به حل مشکل افزایش جمعیت حیوانات خانگی، دامپزشکان بررسی این موضوع را آغاز کردند که آیا عقیم‌سازی توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌ها در سنین پایین‌تر نیز ایمن است یا خیر.¹

در حال حاضر، شواهد علمی نشان می‌دهند که گنادکتومی پیش از بلوغ در گربه‌های ماده، به‌ویژه در محیط پناهگاه‌ها، می‌تواند از سن ۶ تا ۸ هفتگی با ایمنی انجام شود. بااین‌حال، در توله‌سگ‌های ماده بهتر است اواریوهیسترکتومی تا حداقل سن ۳ تا ۴ ماهگی به تعویق بیفتد تا از افزایش خطر بی‌اختیاری ادراری پاسخ‌دهنده به استروژن جلوگیری شود.²

بااین‌وجود، در پناهگاه‌هایی که با مازاد توله‌سگ مواجه هستند، مزایای انجام اواریوهیسترکتومی پیش از واگذاری توله‌ها به سرپرستان جدید ممکن است بر خطر بی‌اختیاری ادراری برتری داشته باشد.

آناتومی جراحی

آناتومی جراحی در توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌های نابالغ از نظر ساختاری مشابه سگ‌ها و گربه‌های بالغ است؛ بااین‌حال، بافت‌های دستگاه تولیدمثل در حیوانات نابالغ بسیار کوچک، شکننده و مستعد پارگی هستند، به‌خصوص اگر با ظرافت و دقت کافی دستکاری نشوند.

علاوه بر این، در توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌های نابالغ، مقدار چربی موجود در رباط پهن رحم و بورس تخمدانی بسیار اندک است.

روش‌ها و تکنیک‌های جراحی

هنگام انجام جراحی در بیماران نابالغ، توجه به برخی ملاحظات بیهوشی و جراحی ضروری است؛ زیرا این ملاحظات ممکن است با شرایط حیوانات بالغ تفاوت داشته باشند.

مهم‌ترین ملاحظات بیهوشی و جراحی در بیماران نابالغ عبارت‌اند از:

• افزایش احتمال بروز هیپوگلیسمی؛

• افزایش احتمال هیپوترمی؛

• حجم خون نسبتاً کم؛

• شکنندگی و ظرافت بافت‌ها.

ازآنجاکه ذخایر گلیکوژن کبدی در نوزادان و حیوانات بسیار کم‌سن محدود است، ناشتا نگه‌داشتن طولانی‌مدت می‌تواند به هیپوگلیسمی منجر شود. مدت محرومیت از غذا نباید بیش از ۸ ساعت باشد؛ برای کم‌سن‌ترین بیماران، یعنی حیوانات ۶ تا ۸ هفته‌ای، مدت ۳ تا ۴ ساعت توصیه می‌شود.³˒⁴

برای کاهش هیپوترمی می‌توان از پتوهای گرم‌کننده با آب گرم یا هوای گرمِ در گردش و همچنین مایعات وریدی گرم، در صورت استفاده از مایع‌درمانی وریدی، بهره گرفت. کاهش مدت بیهوشی عمومی و زمان انجام عمل جراحی نیز به کاهش شدت هیپوترمی کمک می‌کند.

هنگام آماده‌سازی محل جراحی باید از خیس کردن بیش‌ازحد بدن بیمار نابالغ اجتناب شود. استفاده از محلول ضدعفونی‌کننده گرم‌شده، مانند کلرهگزیدین، و پرهیز از مصرف الکل به حفظ دمای بدن کمک می‌کند.³˒⁴

بافت‌های حیوانات نابالغ بسیار شکننده‌اند و باید با دقت دستکاری شوند. همچنین، به دلیل حجم خون نسبتاً کم این بیماران، برقراری هموستاز دقیق اهمیت ویژه‌ای دارد.

خوشبختانه، قطر کم عروق خونی و وجود مقدار اندک چربی در حفره شکمی و بورس تخمدانی باعث می‌شود عروق به‌خوبی مشاهده شوند و هموستاز دقیق به‌سادگی انجام گیرد.

تکنیک جراحی اواریوهیسترکتومی در حیوانات نابالغ

اواریوهیسترکتومی در حیوانات نابالغ را می‌توان با روشی مشابه جراحی در حیوانات بالغ انجام داد، البته با اعمال برخی تغییرات جزئی.³˒⁵˒⁶

در توله‌سگ‌ها، برش جراحی در مقایسه با سگ‌های بالغ، در موقعیتی دمی‌تر نسبت به ناف آغاز می‌شود. به‌طور معمول، اگر برش حداقل ۲ تا ۳ سانتی‌متر در سمت دمی ناف ایجاد شود، دسترسی و مشاهده رحم در توله‌سگ‌ها آسان‌تر خواهد بود.

در نتیجه، محل برش در یک‌سوم میانی فاصله بین ناف و لبه کرانیال لگن یا نزدیک به آن قرار می‌گیرد؛ موقعیتی که مشابه محل برش در گربه بالغ است. در بچه‌گربه‌ها نیز برش تقریباً در همان محل مورد استفاده در گربه‌های بالغ ایجاد می‌شود.

پس از ورود به حفره شکمی، مشاهده مقدار قابل‌توجهی مایع سروزی در هر دو گروه توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌ها شایع است. برای بهبود میدان دید ممکن است لازم باشد بخشی از این مایع با استفاده از گازهای جراحی جذب و خارج شود.

برخلاف جراحی در سگ‌ها و گربه‌های بالغ، توصیه می‌شود از قلاب اواریوهیسترکتومی اسنوک (Snook) در بیماران نابالغ استفاده نشود؛ زیرا بافت‌های رحمی این حیوانات بسیار ظریف هستند و ممکن است به‌آسانی آسیب ببینند.

به دلیل موقعیت برش در توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌ها، یافتن رحم معمولاً آسان است. برای این کار، مثانه به‌صورت جانبی کنار زده می‌شود و فضای بین مثانه و کولون مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در صورت نیاز و در صورتی که طول برش اجازه دهد، می‌توان مثانه را از حفره شکمی بالا آورد و به سمت دمی جابه‌جا کرد تا مشاهده رحم آسان‌تر شود. اگر از این روش استفاده شود، پس از شناسایی و مهار رحم، باید مثانه به داخل حفره شکمی بازگردانده شود تا از اتلاف گرمای بدن جلوگیری شود.

بافت‌های رحمی در توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌های کم‌سن بسیار کوچک و شکننده هستند؛ بنابراین باید از اعمال کشش بیش‌ازحد و ایجاد پارگی بافتی اجتناب کرد.

پس از یافتن رحم، می‌توان رباط نگهدارنده تخمدان (رباط ساسپنسوری) را با دقت آزاد کرد تا دسترسی و مشاهده تخمدان بهبود یابد.

سپس، در رباط پهن و در مجاورت عروق تخمدانی، پنجره‌ای ایجاد می‌شود. در مرحله بعد، یک پنس هموستات در موقعیتی نزدیک به تخمدان، اما در سمت داخلی آن، روی عروق تخمدانی قرار داده می‌شود. برای این منظور، در بچه‌گربه‌ها و توله‌سگ‌های کوچک از پنس هموستات موزکیتو (Mosquito) و در توله‌سگ‌های بزرگ‌تر از پنس‌های کلی (Kelly)، کرایل (Crile) یا کارملت (Carmalt) استفاده می‌شود.

اگرچه روش سه‌پنس (Triple-clamp technique) را می‌توان در اواریوهیسترکتومی حیوانات نابالغ به کار برد، این روش اغلب دست‌وپاگیر است؛ زیرا قرار دادن چندین پنس در سمت داخلی تخمدان بدون ایجاد پارگی در بافت‌ها دشوار خواهد بود.

عروق تخمدانی با استفاده از نخ بخیه قابل‌جذب شماره ۳-۰ تا ۴-۰ یا کلیپس‌های هموستاتیک از جنس فولاد ضدزنگ، دو بار لیگاتور می‌شوند.

در پدیکل‌های بسیار کوچک، ممکن است یک لیگاتور برای جلوگیری از خونریزی کافی باشد. معمولاً از لیگاتورهای ترانسفیکساتور (Transfixation ligatures) اجتناب می‌شود.

پس از لیگاتور کردن و قطع عروق تخمدانی در هر دو سمت، بخش باقی‌مانده رباط پهن باید آزاد شود، مگر آنکه قبلاً پاره شده باشد. سپس پدیکل رحمی در محل اتصال جسم رحم به سرویکس، با استفاده از دو لیگاتور که به‌طور کامل دور جسم رحم را احاطه می‌کنند یا با کلیپس‌های هموستاتیک، لیگاتور می‌شود.

پس از خارج کردن دستگاه تولیدمثل، باید آن را بررسی کرد تا از خارج شدن کامل تخمدان‌ها و جسم رحم اطمینان حاصل شود. همچنین، حفره شکمی باید از نظر وجود شواهد خونریزی بررسی شود.

بستن دیواره شکم و پوست

هنگام بستن دیواره شکم، شناسایی دقیق فاسیای شکمی شکمی یا فاسیای ونترال (غلاف خارجی عضله رکتوس شکمی) اهمیت دارد. این لایه باید از بافت زیرجلدی روی آن تفکیک شود؛ زیرا گاهی تشخیص این دو از یکدیگر دشوار است، به‌ویژه در توله‌سگ‌ها.

فاسیای ونترال را می‌توان با الگوی بخیه ساده ممتد یا ساده منقطع و با استفاده از نخ قابل‌جذب شماره ۳-۰ بست. در توله‌سگ‌های بزرگ ممکن است نخ شماره ۲-۰ نیز مناسب باشد.

نخ‌های قابل‌جذب مورد استفاده می‌توانند از جنس پلی‌دی‌اکسانون (Polydioxanone)، پلی‌گلیکونات (Polyglyconate) یا پلی‌گلاکتین ۹۱۰ (Polyglactin 910) باشند.

لایه زیرجلدی را می‌توان با نخ قابل‌جذب شماره ۳-۰ تا ۴-۰، ترجیحاً پلی‌گِلِکاپرون ۲۵ (Poliglecaprone 25)، با الگوی ممتد داخل‌درمی بست تا نیازی به استفاده از بخیه پوستی نباشد.

روش جایگزین آن است که پس از بستن بافت زیرجلدی، بخیه‌های پوستی با فاصله و به‌صورت نسبتاً آزاد قرار داده شوند.

اگرچه برخی دامپزشکان برای جلوگیری از خارج کردن زودهنگام بخیه‌ها توسط خود حیوان، از بخیه پوستی در بیماران نابالغ اجتناب می‌کنند، نویسنده و همکارانش به‌طور معمول از بخیه‌های پوستی با کشش کم استفاده می‌کنند و تاکنون با عارضه یا خارج کردن زودهنگام بخیه‌ها مواجه نشده‌اند.

علامت‌گذاری حیوانات عقیم‌شده

برای جلوگیری از انجام جراحی اکتشافی غیرضروری در حفره شکمی در آینده، توصیه می‌شود تمام حیواناتی که تحت اواریوهیسترکتومی در سن پایین قرار می‌گیرند، با خال‌کوبی علامت‌گذاری شوند تا وضعیت عقیم بودن آن‌ها مشخص باشد.

محل پیشنهادی خال‌کوبی در حیوانات ماده، ناحیه پیش‌عانه‌ای (Prepubic area) است. برای مشخص کردن وضعیت عقیم بودن، از نماد جنسیت ماده به همراه یک علامت «X» محصور در دایره استفاده می‌شود.

خال‌کوبی را می‌توان پس از تراشیدن موهای محل جراحی، اما پیش از آماده‌سازی و ضدعفونی نهایی ناحیه انجام داد.

مراقبت‌های پس از جراحی

پس از جراحی، بیماران نابالغ باید از نظر بروز هیپوگلیسمی، هیپوترمی، درد یا دیسفوری (Dysphoria) تحت پایش قرار گیرند.

برای اطمینان از بهبودی مناسب پس از بیهوشی، می‌توان از گرمای کمکی، فرآورده‌های حاوی گلوکز یا داروهای ضد درد و آرام‌بخش اضافی استفاده کرد.

ازآنجاکه این بیماران معمولاً بسیار سریع‌تر از حیوانات بالغ از بیهوشی و جراحی بهبود می‌یابند، می‌توان حدود یک تا دو ساعت پس از بهبودی اولیه، مقدار کمی غذا به آن‌ها داد.

برخلاف حیوانات با سن متداول برای اواریوهیسترکتومی، توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌های نابالغ معمولاً در این زمان گرسنه هستند و اغلب آمادگی دارند غذا بخورند و فعالیت طبیعی خود را از سر بگیرند.

عوارض پس از جراحی

اگرچه گزارش‌ها عموماً نشان داده‌اند که روش‌های بیهوشی و جراحی مورد استفاده در گنادکتومی در سنین پایین ایمن هستند، دامپزشکان همچنان درباره خطرات احتمالی بلندمدت این روش نگرانی‌هایی داشته‌اند.

یکی از پرسش‌ها این بوده است که آیا استرس ناشی از بیهوشی و جراحی در سنین پایین، آن هم در دوره‌ای که حیوانات علیه بیماری‌های عفونی بالقوه کشنده واکسینه می‌شوند، می‌تواند اثر نامطلوبی بر سیستم ایمنی توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌ها داشته باشد یا خیر.

نگرانی‌های دیگر عبارت‌اند از:

• خطر بی‌اختیاری ادراری در سگ‌های ماده؛

• خطر بروز نئوپلازی در سگ‌های ماده؛

• تغییرات غیرطبیعی در الگوی رشد استخوان‌های بلند؛

• افزایش احتمال چاقی در سگ‌ها و گربه‌هایی که در سن پایین عقیم می‌شوند.

از دهه ۱۹۹۰ میلادی به بعد، مطالعات متعددی منتشر شده‌اند که این نگرانی‌ها را در سگ‌ها و گربه‌هایی که در سنین مختلف، پیش از بلوغ یا پس از آن، عقیم شده‌اند، به‌طور انتقادی بررسی کرده‌اند.

این مطالعات، همراه با پژوهش‌های جدیدتر، به روشن‌تر شدن خطرات و مزایای بلندمدت اواریوهیسترکتومی در سنین پایین، در مقایسه با گنادکتومی در سن متداول، کمک کرده‌اند.

عوارض و پیامدهای بلندمدت اواریوهیسترکتومی در سنین پایین

نویسنده: لیزا ام. هاو (Lisa M. Howe)

۱. سیستم ایمنی و بیماری‌های عفونی

در برخی مطالعات کوتاه‌مدت که در پناهگاه‌های حیوانات انجام شده‌اند، توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌هایی که در سنین پایین عقیم شده بودند، در مقایسه با حیوانات مسن‌تر، خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری‌های عفونی نداشتند.

در یکی از این مطالعات، سگ‌ها و گربه‌های دو پناهگاه حیوانات تحت جراحی گنادکتومی قرار گرفتند. این جراحی‌ها در چارچوب برنامه آموزش جراحی برای دانشجویان سال چهارم دامپزشکی در یک بیمارستان آموزشی دانشگاه انجام شدند.⁵

در طول دوره هفت‌روزه پس از جراحی، از میان ۱۹۸۸ حیوان، ۱۲ مورد (۰٫۶ درصد) به دلیل عفونت‌های شدید دستگاه تنفسی یا در نتیجه عفونت با ویروس پاروویروس تلف شدند یا به دلیل شدت بیماری یوتانایز شدند. تعداد مرگ‌ومیرها یا موارد یوتانازی در گروه‌های سنی مختلف تقریباً مشابه بود.

در مطالعات بلندمدت، شامل بررسی ۲۶۳ گربه با میانه دوره پیگیری ۳۶ ماه⁷ و ۲۶۹ سگ با میانه دوره پیگیری ۴۸ ماه⁸، مشخص شد که گنادکتومی پیش از بلوغ در گربه‌ها، در مقایسه با عقیم‌سازی در سن متداول، پس از واگذاری به سرپرست جدید موجب افزایش بروز بیماری‌های عفونی نمی‌شود.

بااین‌حال، در سگ‌ها، گنادکتومی پیش از سن ۵٫۵ ماهگی با افزایش بروز انتریت ناشی از پاروویروس همراه بود.

در مطالعات جدیدتر، شامل بررسی ۱۶۶۰ گربه با میانه دوره پیگیری ۴۷ ماه⁹ و ۱۸۴۲ سگ با میانه دوره پیگیری ۵۴ ماه²، حیواناتی که پیش از سن ۵٫۵ ماهگی گنادکتومی شده بودند، در مقایسه با حیواناتی که پس از این سن عقیم شده بودند، احتمال بیشتری برای ابتلا به بیماری‌هایی که احتمالاً با سرکوب طولانی‌مدت سیستم ایمنی ارتباط دارند، نشان ندادند.

علاوه بر این، در مطالعه مربوط به گربه‌ها مشخص شد که میزان بروز ژنژیویت (التهاب لثه) در گربه‌هایی که در سن پایین عقیم شده بودند، کمتر بود؛ بیماری‌ای که ممکن است با سرکوب سیستم ایمنی ارتباط داشته باشد.

بااین‌حال، در کوتاه‌مدت، سگ‌هایی که در مطالعه مذکور در سن پایین گنادکتومی شده بودند، میزان بروز بیشتری از انتریت ناشی از پاروویروس داشتند. این بیماری اغلب اندکی پس از واگذاری حیوان به سرپرست جدید رخ می‌داد.

در هر دو مطالعه بلندمدت مربوط به سگ‌ها، شامل ۲۶۹ سگ⁸ و ۱۸۴۲ سگ²، افزایش کوتاه‌مدت بروز انتریت پاروویروسی احتمالاً ناشی از حساسیت بیشتر توله‌سگ‌های کم‌سن در دوره پیرامون واگذاری به سرپرست جدید بوده است، نه سرکوب طولانی‌مدت سیستم ایمنی.

۲. رشد بدن و استخوان‌های بلند

در گذشته، دامپزشکان تصور می‌کردند توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌هایی که در سن پایین عقیم می‌شوند، ممکن است دچار توقف یا محدودیت رشد (Stunted growth) شوند. بااین‌حال، چندین مطالعه پژوهشی این نگرانی را بررسی کرده و آن را رد کرده‌اند.

در یک مطالعه ۱۵ماهه، اثرات گنادکتومی پیش از بلوغ بر رشد اسکلتی، افزایش وزن، دریافت غذا، چربی بدن و صفات جنسی ثانویه در ۳۲ سگ دورگه بررسی شد. این سگ‌ها در سن هفت‌هفتگی یا هفت‌ماهگی عقیم شده بودند یا به‌صورت دست‌نخورده باقی مانده بودند.¹⁰

نتایج نشان داد که گنادکتومی بر سرعت رشد تأثیری نداشت؛ اما در سگ‌های ماده‌ای که در هفت‌هفتگی عقیم شده بودند، دوره رشد طولانی‌تر شد و طول نهایی استخوان‌های رادیوس و اولنا افزایش یافت.

بنابراین، رشد این حیوانات محدود نشده بود؛ بلکه بر اساس ارزیابی رادیوگرافیک، قد آن‌ها اندکی بیشتر شده بود.

در مطالعه‌ای مشابه، ۳۱ گربه در سن هفت‌هفتگی یا هفت‌ماهگی عقیم شدند یا به‌صورت دست‌نخورده باقی ماندند.¹¹ بسته‌شدن صفحه رشد انتهایی رادیوس در گربه‌های گنادکتومی‌شده، در مقایسه با گربه‌های دست‌نخورده، با تأخیر همراه بود.

بااین‌حال، از نظر طول نهایی رادیوس یا زمان بسته‌شدن صفحه رشد انتهایی آن، تفاوتی بین گربه‌هایی که در هفت‌هفتگی عقیم شده بودند و گربه‌هایی که در هفت‌ماهگی عقیم شده بودند، مشاهده نشد.

در مطالعه دیگری نیز یافته‌های مشابهی در گربه‌ها گزارش شد.¹² در هر دو جنس نر و ماده، بسته‌شدن صفحه رشد انتهایی رادیوس در گربه‌هایی که در هفت‌هفتگی یا هفت‌ماهگی گنادکتومی شده بودند، در مقایسه با حیوانات دست‌نخورده به تأخیر افتاده بود.

در گربه‌های ماده‌ای که در هفت‌هفتگی عقیم شده بودند، بسته‌شدن صفحه رشد پروگزیمال رادیوس نیز به‌طور معنی‌داری به تأخیر افتاده بود.

اهمیت بالینی تأخیر در بسته‌شدن صفحات رشد هنوز مشخص نیست؛ اما به نظر نمی‌رسد که این تأخیر، صفحات رشد را مستعد آسیب‌دیدگی کند.

در مطالعات بلندمدتی که پیامدهای گنادکتومی در سن پایین یا سن متداول را در ۲۶۳ گربه⁷ و ۲۶۹ سگ⁸ بررسی کردند، تفاوتی در میزان بروز مشکلات اسکلتی‌عضلانی بین گروه‌ها مشاهده نشد.

همچنین، در مطالعات بلندمدت روی ۱۶۶۰ گربه⁹ و ۱۸۴۲ سگ²، سن انجام گنادکتومی با فراوانی شکستگی استخوان‌های بلند ارتباطی نداشت.

در تمام این مطالعات، شکستگی استخوان‌های بلند به‌طور کلی نادر بود. این یافته نشان می‌دهد که شکستگی صفحات رشد، به‌طور کلی، مشکل شایعی در سگ‌ها و گربه‌های عقیم‌شده نیست.

دیسپلازی مفصل ران

در مطالعات بلندمدت، میزان بروز دیسپلازی مفصل ران در سگ‌ها و ارتباط آن با سن انجام گنادکتومی نیز بررسی شده است.

اگرچه در یک مطالعه روی ۲۶۹ سگ⁸ ارتباطی بین سن گنادکتومی و دیسپلازی مفصل ران مشاهده نشد، مطالعه دیگری روی ۱۸۴۲ سگ² نشان داد که گنادکتومی در سن پایین با افزایش معنی‌دار بروز دیسپلازی مفصل ران همراه است.

میزان بروز دیسپلازی مفصل ران در توله‌سگ‌هایی که پیش از ۵٫۵ ماهگی گنادکتومی شده بودند، ۶٫۷ درصد بود؛ درحالی‌که این میزان در سگ‌هایی که در سن متداول عقیم شده بودند، ۴٫۷ درصد گزارش شد.

بااین‌حال، احتمال یوتانازی به دلیل این بیماری در سگ‌هایی که در سن متداول عقیم شده بودند، سه برابر بیشتر از گروه عقیم‌شده در سن پایین بود. این یافته نشان می‌دهد که گنادکتومی در سن پایین ممکن است با نوع خفیف‌تری از دیسپلازی مفصل ران همراه باشد.

در مطالعه‌ای جدیدتر، مشخص شد که در نژاد گلدن رتریور، پارگی رباط صلیبی کرانیال در سگ‌هایی که پیش از یک‌سالگی عقیم شده بودند، بیشتر از سگ‌هایی بود که پس از یک‌سالگی عقیم شده یا دست‌نخورده باقی مانده بودند.¹⁷

اگرچه میزان بروز دیسپلازی مفصل ران در سگ‌های نر گروه عقیم‌شده در سن پایین، در مقایسه با گروه دست‌نخورده بیشتر بود، چنین تفاوتی در سگ‌های ماده مشاهده نشد.

۳. چاقی

اگرچه چاقی هم در حیوانات عقیم‌شده و هم در حیوانات دست‌نخورده ممکن است رخ دهد و عوامل متعددی مانند رژیم غذایی و سطح فعالیت بر آن تأثیر می‌گذارند، داده‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهند گربه‌های عقیم‌شده ممکن است به‌طور قابل‌توجهی بیشتر از گربه‌های دست‌نخورده وزن اضافه کنند.

از نظر بالینی، به نظر می‌رسد گربه‌های ماده عقیم‌شده مستعد افزایش وزن باشند؛ بااین‌حال، داده‌های عینی درباره اینکه آیا سگ‌ها نیز پس از اواریوهیسترکتومی بیشتر در معرض افزایش وزن قرار می‌گیرند، چندان قطعی نیستند.

در مقایسه گربه‌های گنادکتومی‌شده با گربه‌های دست‌نخورده از نظر جنسی، مشخص شد که وزن گربه‌های دست‌نخورده از وزن گربه‌هایی که در هفت‌ماهگی عقیم شده بودند، کمتر است؛ اما بین گربه‌های دست‌نخورده و گربه‌هایی که در هفت‌هفتگی عقیم شده بودند، تفاوتی مشاهده نشد.¹¹

در مطالعه دیگری، چاقی در ۳۴ گربه در سن ۲۴ماهگی با استفاده از شاخص توده بدنی (BMI) ارزیابی شد.¹²˒¹³

امتیاز وضعیت بدنی (BCS) و مقادیر شاخص توده بدنی در حیواناتی که در هفت‌هفتگی یا هفت‌ماهگی گنادکتومی شده بودند، بیشتر از حیوانات دست‌نخورده بود. این یافته نشان می‌داد که گربه‌های عقیم‌شده در هر یک از این دو سن، در مقایسه با گربه‌های دست‌نخورده، بیشتر مستعد چاقی هستند.

ضریب حرارتی، که معیاری برای سنجش میزان متابولیسم در حالت استراحت است، در گربه‌های دست‌نخورده بیشتر از گربه‌های گنادکتومی‌شده بود.

بر اساس این داده‌ها، نویسنده پیشنهاد کرد که گربه‌های ماده عقیم‌شده به حدود ۳۳ درصد کالری کمتر از گربه‌های ماده دست‌نخورده نیاز دارند.¹³

مطالعه دیگری نیز این یافته‌ها را تأیید کرد و نشان داد که نیاز انرژی برای حفظ وزن بدن در گربه‌های ماده عقیم‌شده، به‌طور قابل‌توجهی کمتر از گربه‌های ماده‌ای است که از نظر جنسی دست‌نخورده هستند.¹⁴

در این مطالعه مشاهده شد که گربه‌های دست‌نخورده ظاهراً میزان غذای مصرفی خود را به‌طور خودکار تنظیم می‌کنند؛ درحالی‌که گربه‌های ماده عقیم‌شده تمایل دارند تمام غذای در دسترس را بخورند.

در یک بررسی شش‌ماهه در ۱۱ مرکز دامپزشکی در بریتانیا، اطلاعات مربوط به وضعیت بدنی بیش از ۸۰۰۰ سگ جمع‌آوری شد.¹⁵ در این مطالعه گذشته‌نگر، احتمال چاقی در سگ‌های ماده عقیم‌شده تقریباً دو برابر سگ‌های ماده دست‌نخورده بود.

بااین‌حال، مطالعه دیگری که به‌صورت آینده‌نگر و طی ۱۵ ماه انجام شد، تفاوتی در میزان دریافت غذا، افزایش وزن یا ضخامت چربی پشت بین حیوانات عقیم‌شده در هفت‌هفتگی یا هفت‌ماهگی و حیوانات دست‌نخورده نشان نداد.¹⁰

جالب آنکه در یک مطالعه بلندمدت روی ۱۸۴۲ سگ²، نسبت سگ‌های دارای اضافه‌وزن در گروهی که در سن پایین گنادکتومی شده بودند، در مقایسه با گروه عقیم‌شده در سن متداول، کمتر بود.

۴. بی‌اختیاری ادراری پاسخ‌دهنده به استروژن

میزان بروز بی‌اختیاری ادراری پاسخ‌دهنده به استروژن در سگ‌های ماده عقیم‌شده افزایش می‌یابد. به همین دلیل، این نگرانی وجود دارد که گنادکتومی توله‌سگ‌ها در سنین پایین‌تر، خطر این عارضه را در سگ‌های ماده عقیم‌شده بیشتر کند.

بی‌اختیاری ادراری در سگ‌هایی که در سن متداول عقیم شده‌اند، ممکن است ظرف چند روز پس از جراحی ایجاد شود یا بروز آن تا چندین سال به تأخیر بیفتد.

بی‌اختیاری ادراری پاسخ‌دهنده به استروژن در ۳۴ مورد از ۷۹۱ سگ ماده عقیم‌شده در سن متداول، معادل ۴ درصد، گزارش شده است. این عارضه در ۷ مورد از ۲۴۳۴ سگ ماده دست‌نخورده از نظر جنسی، معادل ۰٫۳ درصد، مشاهده شده است.¹⁶

در یک مطالعه بلندمدت که ۲۶۹ سگ واگذارشده از پناهگاه‌ها را بررسی کرد، حیوانات پیش از سن ۵٫۵ ماهگی یا در سن ۵٫۵ ماهگی و پس از آن عقیم شده بودند.⁸ در این مطالعه، تنها سه مورد بی‌اختیاری ادراری به گزارش سرپرستان ثبت شد؛ یک سگ در سن پایین و دو سگ در سن متداول عقیم شده بودند.

در مقابل، مطالعه بلندمدت دیگری روی ۱۸۴۲ سگ² نشان داد که کاهش سن انجام اواریوهیسترکتومی با افزایش میزان بروز بی‌اختیاری ادراری نیازمند درمان دارویی ارتباط دارد.

به نظر می‌رسید توله‌سگ‌هایی که پیش از سه‌ماهگی تحت اواریوهیسترکتومی قرار گرفته بودند، بیشترین خطر ابتلا را داشتند.

بر اساس این مطالعه، توصیه می‌شود اواریوهیسترکتومی در توله‌سگ‌های ماده تا حداقل سن سه تا چهارماهگی به تعویق بیفتد.

بااین‌حال، نویسندگان اشاره می‌کنند که در برخی محیط‌های پناهگاهی، ضرورت انجام گنادکتومی پیش از واگذاری حیوان ممکن است بر خطر بروز بی‌اختیاری ادراری برتری داشته باشد.

۵. درماتیت اطراف فرج

به نظر می‌رسد فرج توله‌سگ‌هایی که پیش از بلوغ عقیم شده‌اند، در مقایسه با سگ‌های ماده دست‌نخورده، کوچک‌تر باشد.

اندازه فرج ممکن است در سگ‌های ماده دست‌نخورده طی مرحله آنستروس (Anestrus) یا در برخی سگ‌های ماده‌ای که در سنین بالاتر عقیم شده‌اند نیز کوچک به نظر برسد.

در سگ‌های ماده‌ای که فرج فرورفته یا کوچک دارند، احتمال بروز درماتیت اطراف فرج وجود دارد؛ به‌ویژه اگر پوست و بافت چربی اضافی موجب تشکیل چین‌های پوستی شوند که بخشی از فرج را می‌پوشانند.

اگرچه درماتیت اطراف فرج با افزایش وزن و فرورفتگی فرج پس از اواریوهیسترکتومی مرتبط دانسته شده است، هیچ داده‌ای وجود ندارد که نشان دهد بروز این عارضه در سگ‌های ماده‌ای که در سن پایین عقیم شده‌اند، در مقایسه با سگ‌هایی که در سن متداول عقیم شده‌اند، بیشتر است.

۶. نئوپلازی

گزارش شده است که سگ‌های گنادکتومی‌شده در مقایسه با سگ‌های دست‌نخورده، با وجود طول عمر بیشتر، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به استئوسارکوم (Osteosarcoma) قرار دارند.¹⁸˒¹⁹

علاوه بر این، پیشنهاد شده است که سگ‌های ماده‌ای که تحت اواریکتومی قرار گرفته‌اند، در مقایسه با سگ‌های ماده دست‌نخورده، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به همانژیوسارکوم (Hemangiosarcoma) باشند.²⁰˒²¹ بااین‌حال، این ارتباط در مطالعه‌ای که بعداً انجام شد، تأیید نشد.¹⁷

کارسینوم سلول انتقالی مثانه (Transitional cell carcinoma) نیز، با وجود نادر بودن، ممکن است در سگ‌های عقیم‌شده بیشتر از سگ‌های دست‌نخورده مشاهده شود.²²